ມັນເປັນແນວໃດທີ່ຈະປະສົບກັບໂຣກຈິດ


ມັນເປັນແນວໃດທີ່ຈະປະສົບກັບໂຣກຈິດ

Austin, 20, ປະສົບໂຣກຈິດໃນໄວລຸ້ນລາວ.

ລາວເວົ້າວ່າ “ຄວາມເປັນໂຣກຈິດຂອງຂ້ອຍແມ່ນປະກອບດ້ວຍສຽງແລະການເບິ່ງເຫັນດ້ວຍສຽງ. ຂ້ອຍເຊື່ອວ່າຈິດໃຈຂອງຂ້ອຍແຕກແຍກ, ໂດຍມີບຸກຄົນທີ່ແຕກຕ່າງກັນຖືສະຖານະການຄວບຄຸມຄວາມຄິດ, ຄວາມຮູ້ສຶກແລະການກະ ທຳ ຂອງຂ້ອຍ,”.

“ມັນເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສຽງກະຊິບ, ການລະເບີດຂອງຄວາມຄິດທີ່ຮຸນແຮງຢ່າງບໍ່ ໜ້າ ເຊື່ອຂອງການ ທຳ ຮ້າຍຕົວເອງຫລືການຂ້າຕົວຕາຍ. ຈາກນັ້ນສຽງເຫຼົ່ານີ້ກໍ່ດັງຂື້ນ, ການຜິດຖຽງກັນ, ການໂຕ້ຖຽງແລະໃນທີ່ສຸດກໍ່ຖືວ່າຮູບແບບການຄວບຄຸມຂອງຕົນເອງທີ່ຂ້ອຍເປັນຄົນໃນຈິດໃຈຂອງຂ້ອຍ, ຂ້ອຍແມ່ນ ເປັນຄົນທີ່ຢືນຢູ່ຂ້າງຄົນອື່ນດ້ວຍລໍ້ຂອງລົດທີ່ ກຳ ລັງຈະມາ. “

ທ່ານ Austin ກ່າວວ່າພຶດຕິ ກຳ ຂອງລາວກາຍເປັນຄົນຜິດປົກກະຕິຫລາຍຂື້ນຈົນກວ່າລາວຈະໄປພົບແພດ.

ທ່ານກ່າວວ່າ “ພວກເຂົາເຈົ້າໄດ້ແນະ ນຳ ໃຫ້ມີການປິ່ນປົວເພີ່ມເຕີມໃນທັນທີໂດຍບໍລິສັດ CAMHS (ບໍລິການສຸຂະພາບຈິດຂອງເດັກແລະໄວ ໜຸ່ມ).

ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດໂຣກຈິດ?

Anne Cooke, ນັກຈິດຕະສາດທາງຄລີນິກແລະອາຈານສອນຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລ Canterbury Christ Church ອະທິບາຍວ່າ: “ຄຳ ສັບກ່ຽວກັບຈິດຕະວິທະຍາບາງຄັ້ງໃຊ້ເພື່ອອ້າງອີງເຖິງປະສົບການຕ່າງໆເຊັ່ນ: ການໄດ້ຍິນສຽງໃນເວລາທີ່ບໍ່ມີໃຜຢູ່ທີ່ນັ້ນ (ບາງຄັ້ງກໍ່ເອີ້ນວ່າຄວາມຫຼົງໄຫຼ), ຖືຄວາມເຊື່ອທີ່ຄົນອື່ນບໍ່ແບ່ງປັນ (ບາງຄັ້ງ ເອີ້ນວ່າການຫຼອກລວງ), ຫຼືປະກົດອອກມາຈາກການ ສຳ ພັດກັບຄວາມເປັນຈິງ. “

ນີ້ອາດ ໝາຍ ເຖິງການເຫັນສິ່ງທີ່ຄົນອື່ນບໍ່ຮູ້, ຮູ້ສຶກວ່າບໍ່ມີສາເຫດ, ໄດ້ຍິນສຽງຫລືມີຄວາມເຊື່ອທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງ.

ໂຣກໂຣກຈິດສ່ວນຫລາຍມັກຈະຖືວ່າເປັນຜົນມາຈາກບັນຫາສຸຂະພາບຈິດເຊັ່ນໂຣກຊືມເສົ້າຫລືໂຣກຜີວ ໜັງ, ແຕ່ວ່າມັນບໍ່ແມ່ນແນວນັ້ນເລີຍ.

Cooke ກ່າວຕື່ມວ່າ “ພວກເຂົາມັກຈະເປັນປະຕິກິລິຍາຕໍ່ຄວາມເຈັບປວດ, ການລ່ວງລະເມີດຫຼືການຂາດເຂີນ.”

ນາງໄດ້ອະທິບາຍວ່າ “ໃນຂະນະທີ່ ສຳ ລັບບາງຄົນ, ປະສົບການເຊັ່ນການຟັງສຽງຫລືຄວາມຮູ້ສຶກແປກປະຫຼາດສາມາດເປັນເລື່ອງທີ່ ໜ້າ ເສົ້າໃຈແລະແມ່ນແຕ່ປ່ຽນແປງຊີວິດ.” “ສຳ ລັບຫລາຍໆຄົນ, ເຖິງແມ່ນວ່າບໍ່ແມ່ນປະສົບການທັງ ໝົດ ເຊັ່ນການໄດ້ຍິນສຽງຫລືຄວາມຮູ້ສຶກແປກປະຫລາດກໍ່ເປັນເວລາສັ້ນໆ.

“ບາງຄົນເຫັນວ່າມັນເປັນປະໂຫຍດທີ່ຈະຄິດວ່າຕົນເອງເປັນພະຍາດ. ບາງຄົນມັກຄິດເຖິງບັນຫາຂອງເຂົາເຈົ້າເຊັ່ນວ່າຕົວຢ່າງຂອງບຸກຄະລິກລັກສະນະຂອງເຂົາເຈົ້າເຊິ່ງບາງຄັ້ງມັນເຮັດໃຫ້ເຂົາເຈົ້າມີບັນຫາແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ຕ້ອງການຢາກຈະມີໂດຍບໍ່ມີຕົວຕົນ.”

ມີຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດຫຼາຍກ່ຽວກັບ ຄຳ ວ່າ psychosis ແລະຄົນມັກຄິດວ່າ ຄຳ ສັບ psychotic ໝາຍ ຄວາມວ່າເປັນອັນຕະລາຍ, ເຊິ່ງມັນບໍ່ແມ່ນຄວາມຈິງ.

ທ່ານ Cooke ກ່າວວ່າ “ມັນແມ່ນຄວາມລຶກລັບທີ່ຄົນທີ່ມີປະສົບການເຫຼົ່ານີ້ມີແນວໂນ້ມຫຼາຍກ່ວາຄົນອື່ນທີ່ຮຸນແຮງ.”

ເຖິງແມ່ນວ່າບໍ່ມີວິທີການປິ່ນປົວໂຣກຈິດຢ່າງວ່ອງໄວແລະງ່າຍດາຍ, ແຕ່ມັນກໍ່ເປັນໄປໄດ້ໃນການຈັດການອາການຕ່າງໆແລະຟື້ນຕົວດ້ວຍການຮັກສາທີ່ຖືກຕ້ອງ.

Cooke ກ່າວວ່າ “ປະສົບການຂອງແຕ່ລະບຸກຄົນແມ່ນເປັນເອກະລັກສະເພາະ – ບໍ່ມີບັນຫາຂອງບຸກຄົນຫລືວິທີການໃນການຮັບມືກັບພວກມັນ, ແມ່ນຄືກັນກັບຄົນອື່ນ.”

ຖ້າທ່ານ ກຳ ລັງປະສົບກັບອາການຂອງໂຣກຈິດ, ທ່ານຄວນໄປຫາທ່ານ ໝໍ ຂອງທ່ານ, ຜູ້ທີ່ຈະສາມາດສົ່ງທ່ານໄປຫາແພດຊ່ຽວຊານດ້ານສຸຂະພາບຈິດເພື່ອການປະເມີນຜົນແລະການຮັກສາ.

ການເວົ້າກ່ຽວກັບການ ບຳ ບັດ

ການປິ່ນປົວດ້ວຍການປະພຶດຕົວທີ່ມີສະຕິ (CBT) ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ປະຊາຊົນເຂົ້າໃຈປະສົບການຂອງເຂົາເຈົ້າແລະເຮັດໃຫ້ຮູ້ສຶກວ່າເປັນຫຍັງອາການຈິ່ງເຮັດໃຫ້ເຮົາກັງວົນໃຈ.

Cooke ກ່າວວ່າ “ການປິ່ນປົວທາງຈິດວິທະຍາ – ການຮັກສາການເວົ້າ – ເປັນປະໂຫຍດຫຼາຍຕໍ່ຫຼາຍໆຄົນ.” “ສະຖາບັນແຫ່ງຊາດເພື່ອສຸຂະພາບແລະການດູແລທີ່ດີເລີດແນະ ນຳ ໃຫ້ທຸກໆຄົນທີ່ມີການບົ່ງມະຕິກ່ຽວກັບໂຣກຈິດຫຼືໂຣກຈິດຄວນໄດ້ຮັບການສະ ເໜີ ການປິ່ນປົວດ້ວຍການເວົ້າ.”

ນາງກ່າວຕື່ມວ່າ “ໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວ, ມັນເປັນສິ່ງ ສຳ ຄັນທີ່ການບໍລິການຈະສະ ເໜີ ໃຫ້ປະຊາຊົນມີໂອກາດເວົ້າລາຍລະອຽດກ່ຽວກັບປະສົບການຂອງພວກເຂົາແລະໃຫ້ຮູ້ເຖິງສິ່ງທີ່ໄດ້ເກີດຂື້ນກັບພວກເຂົາ.”

ສຳ ລັບ Austin, ການປິ່ນປົວໄດ້ຊ່ວຍໃຫ້ລາວສາມາດຄວບຄຸມອາການຂອງລາວ.

“ຂ້ອຍໄດ້ຮັບ CBT ທີ່ສ້າງໂຄງຮ່າງການຂ້າພະເຈົ້າເພື່ອເຮັດໃຫ້ອາລົມຂອງຂ້ອຍເສີຍລົງ. ສຽງກະຊິບເຫລົ່ານີ້ຍັງຢູ່ອ້ອມຂ້າງ.

ການປິ່ນປົວແບບ ໜຶ່ງ ທີ່ເອີ້ນວ່າການແຊກແຊງໃນຄອບຄົວສາມາດຊ່ວຍຄົນທີ່ເປັນໂລກຈິດແລະຄອບຄົວຂອງເຂົາເຈົ້າໃຫ້ຮັບມືກັບສະພາບການດັ່ງກ່າວ. ການປິ່ນປົວດ້ວຍການໃຫ້ ຄຳ ແນະ ນຳ ກ່ຽວກັບການສະ ໜັບ ສະ ໜູນ ແລະການແກ້ໄຂບັນຫາ.

ເຈັບ

ນັກຈິດຕະສາດທາງດ້ານຈິດຕະສາດ Lucy Johnstone ກ່າວວ່າ ‘ວິທີການທີ່ມີຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບບາດເຈັບ’ ອາດຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ໃດຜູ້ ໜຶ່ງ ສາມາດລະບຸໄດ້ວ່າເປັນຫຍັງພວກເຂົາປະສົບກັບອາການ.

“ແນວຄິດທີ່ຜ່ານມາໄດ້ ກຳ ນົດບົດບາດຂອງເຫດການເຈັບປວດແລະສະພາບຊີວິດໃນບາງກໍລະນີຂອງໂລກຈິດ. ນີ້ອາດຈະປະກອບມີການລ່ວງລະເມີດ, ການຂົ່ມເຫັງ, ການລະເລີຍ, ການສູນເສຍ, ແລະອື່ນໆ. ຂໍ້ຄຶດເຖິງຄວາມເຈັບປວດໃນເມື່ອກ່ອນ,” ນາງເວົ້າ.

ຕົວຢ່າງ, ບາງຄົນອາດຈະໄດ້ຍິນສຽງຂອງຜູ້ທີ່ດູຖູກພວກເຂົາ, ຕົວຢ່າງ.

“ວິທີການນີ້ເຮັດໃຫ້ມີຄວາມຫວັງໃນການ ກຳ ນົດແລະເຮັດວຽກຜ່ານບັນຫາທາງດ້ານຈິດໃຈທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂບາງຢ່າງ, ໂດຍຜ່ານອົງການຊ່ວຍເຫຼືອຕົນເອງເຊັ່ນ: ເຄືອຂ່າຍການຟັງສຽງ, ຫຼືຜ່ານການປິ່ນປົວໂດຍສຸມໃສ່ຄວາມເຈັບປວດເມື່ອຄົນເຮົາມີຄວາມ ໝັ້ນ ຄົງພໍທີ່ຈະພົວພັນກັບມັນ.”

ຢາ

ຢາຕ້ານໂຣກຜີວເຮັດວຽກຕົ້ນຕໍໂດຍການສະກັດກັ້ນຜົນກະທົບຂອງ dopamine ສານເຄມີໃນສະ ໝອງ ທີ່ສົ່ງຂໍ້ຄວາມ. ຢາເຫຼົ່ານີ້ອາດຈະຖືກແນະ ນຳ ໃຫ້ເປັນວິທີການປິ່ນປົວໂຣກຈິດ ທຳ ອິດ. ປະມານ 50% ຂອງປະຊາຊົນ ຈຳ ເປັນຕ້ອງໄດ້ໃຊ້ຢາໃນໄລຍະຍາວເພື່ອປ້ອງກັນອາການຕ່າງໆທີ່ເກີດຂື້ນ, ອີງຕາມ NHS.

ທ່ານ Cooke ກ່າວວ່າ “ຫລາຍໆຄົນເຫັນວ່າຢາປິ່ນປົວໂຣກພູມຕ້ານທານຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ປະສົບການດັ່ງກ່າວບໍ່ຄ່ອຍພົບເລື້ອຍ, ຮຸນແຮງຫລືກັງວົນໃຈ. ເຖິງຢ່າງໃດກໍ່ຕາມ, ບໍ່ມີຫຼັກຖານທີ່ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າມັນແກ້ໄຂຄວາມຜິດປົກກະຕິທາງດ້ານຊີວະວິທະຍາທີ່ຕິດພັນ,”

ທ່ານ Stephen Buckley, ຫົວ ໜ້າ ຂໍ້ມູນຂອງອົງການຄວາມໃຈບຸນກ່າວວ່າ: “ຄົນສ່ວນໃຫຍ່ທີ່ຖືກກວດພົບວ່າເປັນໂຣກຈິດຈະຖືກສະ ເໜີ ໃຫ້ມີຢາຕ້ານໂຣກ. ໃນຂະນະທີ່ບໍ່ແມ່ນການຮັກສາ, ພວກມັນສາມາດຊ່ວຍຄວບຄຸມອາການແລະຢຸດຄວາມເຈັບປວດທີ່ເກີດຈາກພວກເຂົາ.”

ການຊ່ວຍເຫຼືອສັງຄົມ

ມັນເປັນສິ່ງ ສຳ ຄັນທີ່ຈະຮັບປະກັນຄົນທີ່ປະສົບກັບໂຣກຈິດແມ່ນໄດ້ຮັບການສະ ໜັບ ສະ ໜູນ ທີ່ຖືກຕ້ອງໃນເວລາເວົ້າເຖິງການຈ້າງງານແລະທີ່ພັກ, ລວມທັງປັດໃຈທາງສັງຄົມອື່ນໆທີ່ສາມາດກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມກັງວົນໃຈຫຼືຄວາມກົດດັນ.

“ມັນເປັນສິ່ງ ສຳ ຄັນທີ່ຜູ້ທີ່ສັ່ງການປິ່ນປົວບໍ່ໄດ້ໃຊ້ວິທີການທີ່ ເໝາະ ສົມກັບຂະ ໜາດ ໜຶ່ງ ດຽວແລະສະ ເໜີ ໃຫ້ຜູ້ຄົນມີທາງເລືອກໃນການປິ່ນປົວເຊິ່ງອາດຈະລວມທັງການໃຊ້ຢາ, ການປິ່ນປົວການເວົ້າ, ທາງເລືອກອື່ນເຊັ່ນການປິ່ນປົວດ້ວຍສິລະປະຫຼືການອອກ ກຳ ລັງກາຍ, ຫຼືການປະສົມປະສານຂອງບາງຫລື ທັງ ໝົດ ເຫຼົ່ານີ້, “Buckley ເວົ້າ.

“ສິ່ງທີ່ຄົນເຫັນວ່າມີປະໂຫຍດໃນການຈັດການສຸຂະພາບຈິດຂອງພວກເຂົາຈະແຕກຕ່າງກັນໄປຈາກຄົນ ໜຶ່ງ ແລະຄົນອື່ນແລະສິ່ງທີ່ເຮັດວຽກ ສຳ ລັບບຸກຄົນໃດ ໜຶ່ງ ອາດຈະບໍ່ແມ່ນເລື່ອງ ສຳ ລັບຄົນອື່ນ.”

ການເບິ່ງແຍງຕົນເອງ

ຈິດໃຈຍັງເນັ້ນເຖິງຄວາມ ສຳ ຄັນຂອງການເບິ່ງແຍງຕົນເອງ, ເຊິ່ງສາມາດຊ່ວຍຄຽງຄູ່ກັບການຮັກສາອື່ນໆ. ການເບິ່ງແຍງຕົວເອງແລະການຈັດການກັບຄວາມຕຶງຄຽດແມ່ນມີຄວາມ ສຳ ຄັນ, ເພາະມັນສາມາດຊ່ວຍທ່ານໃນການຈັດການຄວາມກົດດັນ. ການສະ ໜັບ ສະ ໜູນ ໝູ່ ແມ່ນສາມາດຊ່ວຍແກ້ໄຂຄວາມໂດດດ່ຽວແລະຄວາມຢ້ານກົວໂດຍການເວົ້າລົມກັບຄົນອື່ນທີ່ມີປະສົບການທີ່ຄ້າຍຄືກັນ, ຜ່ານອົງກອນຕ່າງໆເຊັ່ນ: ເຄືອຂ່າຍການໄດ້ຍິນ Voices ແລະ Bipolar UK.

ມັນຍັງເປັນກຸນແຈ ສຳ ຄັນໃນການຮັບຮູ້ສາເຫດຕ່າງໆເຊັ່ນ: ບັນຫາການນອນຫລັບ, ອາຫານການກິນຫລືອາລົມຂອງທ່ານ. ຄວາມເຂົ້າໃຈກ່ຽວກັບສັນຍານເຕືອນໄພສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ທ່ານຫລີກລ້ຽງສິ່ງທີ່ກໍ່ໃຫ້ເກີດຂື້ນຫຼືຊອກຫາສິ່ງທີ່ໄດ້ເຮັດວຽກ ສຳ ລັບທ່ານໃນເມື່ອກ່ອນ.

ຈິດໃຈຍັງແນະ ນຳ ໃຫ້ມີ ‘ແຜນການວິກິດ‘ກຽມພ້ອມເພື່ອຄົນ – ໝູ່ ເພື່ອນ, ຄອບຄົວຫຼືຜູ້ຊ່ຽວຊານ – ສາມາດຊ່ວຍທ່ານໄດ້ເມື່ອທ່ານບໍ່ສະບາຍ. ນີ້ສາມາດລວມມີການຂຽນສັນຍານຂອງວິກິດການຫຼືຜູ້ທີ່ຄອບຄົວຂອງທ່ານຄວນຕິດຕໍ່ຫາໃນວິກິດການ.

ຕອບກັບ

ເມວຂອງທ່ານຈະບໍ່ຖືກເຜີຍແຜ່ໃຫ້ໃຜຮູ້ ບ່ອນທີ່ຕ້ອງການແມ່ນຖືກຫມາຍໄວ້ *